Thị trường ô tô Việt Nam luôn chứng kiến sự cạnh tranh vô cùng gay gắt giữa dòng xe sản xuất, lắp ráp trong nước (CKD) và các mẫu xe ô tô nhập khẩu nguyên chiếc (CBU). Với ưu thế vượt trội về tiêu chuẩn hoàn thiện, trang bị an toàn tiên tiến và độ bền bỉ đã được khẳng định toàn cầu, xe nhập khẩu luôn nằm trong danh sách ưu tiên hàng đầu của người tiêu dùng Việt. Tuy nhiên, ô tô nhập khẩu lại là nhóm hàng hóa chịu sự quản lý vô cùng chặt chẽ từ phía các cơ quan chức năng thông qua hệ thống rào cản kỹ thuật và các chính sách thuế quan khắt khe. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu thông qua hàng loạt hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, các quy định quản lý hoạt động nhập khẩu ô tô đã ghi nhận những bước chuyển mình mang tính đột phá.
Vậy chính sách xe ô tô nhập khẩu hiện nay có gì mới? Những thay đổi về thuế quan, quy trình đăng kiểm và kiểm tra chất lượng sẽ tác động trực tiếp thế nào đến giá bán và tâm lý người mua? Bài viết dưới đây của Hoàng Kim 68 sẽ bóc tách chi tiết toàn bộ bức tranh pháp lý mới nhất.
Nguồn gốc xuất xứ và lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu mới
Yếu tố đầu tiên tác động trực tiếp tới giá xe nhập khẩu chính là thuế quan. Hiện nay, chính sách thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc về Việt Nam được phân hóa rất rõ rệt dựa trên quốc gia xuất xứ và các hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam tham gia:
Xe nhập khẩu từ khu vực Đông Nam Á (ASEAN)
Các dòng xe có nguồn gốc từ Thái Lan và Indonesia (như Mitsubishi Xpander, Toyota Yaris Cross, Ford Ranger, Honda HR-V...) tiếp tục được hưởng mức thuế suất thuế nhập khẩu 0% theo Hiệp định ATIGA. Điều kiện bắt buộc để hưởng ưu đãi này là lô xe phải đạt tỷ lệ hàm lượng giá trị nội địa hóa trong khối ASEAN (RVC) từ 40% trở lên và có giấy chứng nhận xuất xứ Form D hợp lệ.
Xe nhập khẩu từ Liên minh Châu Âu (EU)
Đối với các dòng xe sang và siêu xe đến từ Đức, Pháp, Ý, Thụy Điển (như Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche, Volvo...), lộ trình cắt giảm thuế quan theo Hiệp định EVFTA đang bước vào giai đoạn giảm sâu nhất. Thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ EU được cắt giảm đều đặn hàng năm (từ mức đỉnh 70% - 78% trước đây) và giảm xuống chỉ còn khoảng 20% đến 25% tùy theo dung tích xi-lanh động cơ. Điều này tạo cơ hội cho giá xe sang Châu Âu hạ nhiệt đáng kể.
Xe nhập khẩu từ Nhật Bản và các thị trường khác
Thông qua Hiệp định CPTPP và VJEPA, thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ Nhật Bản (như các dòng xe Lexus, Subaru...) tiếp tục giảm theo lộ trình về ngưỡng 25% - 32%. Trong khi đó, các dòng xe nhập khẩu từ Mỹ hay Trung Quốc vẫn áp dụng mức thuế MFN theo quy định tiêu chuẩn.
Điểm mới đột phá trong quy định đăng kiểm và thử nghiệm khí thải
Bên cạnh thuế quan, chính sách quản lý kỹ thuật đối với xe ô tô nhập khẩu cũng có những bước cải cách hành chính mang tính bước ngoặt, giúp cắt giảm tối đa chi phí lưu kho bãi và rút ngắn thời gian thông quan cho doanh nghiệp:
Áp dụng phương thức kiểm tra theo kiểu loại (COP)
Nếu như trước đây, Nghị định 116 quy định từng lô xe nhập khẩu về cảng đều bắt buộc phải lấy mẫu ngẫu nhiên để đưa đi thử nghiệm khí thải và an toàn kỹ thuật (gây tốn kém thời gian và chi phí cho doanh nghiệp), thì quy định mới đã cho phép áp dụng cơ chế thừa nhận kết quả thử nghiệm theo kiểu loại.
-
Các lô xe tiếp theo có cùng kiểu loại, cùng nhà máy sản xuất và cùng thông số kỹ thuật sẽ được miễn trừ thử nghiệm lại mẫu cơ lý, giúp thời gian thông quan rút ngắn từ hàng tháng xuống chỉ còn vài ngày làm việc.
Siết chặt tiêu chuẩn khí thải hướng tới mục tiêu "Net Zero"
Để đồng bộ với chiến lược bảo vệ môi trường toàn cầu, cơ quan quản lý bắt buộc tất cả các dòng xe ô tô nhập khẩu mới tinh khi làm thủ tục thông quan phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức cao (từ Euro 5 trở lên). Các dòng xe không đạt chuẩn phát thải sẽ bị từ chối cấp chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường để làm thủ tục lăn bánh.
Chính sách ưu đãi đặc quyền cho xe điện và xe xanh nhập khẩu
Một trong những điểm sáng nhất trong chính sách quản lý phương tiện nhập khẩu hiện nay chính là sự "trải thảm đỏ" dành cho các dòng xe năng lượng mới (xe thuần điện BEV, xe Hybrid sạc ngoài PHEV):
-
Ưu đãi Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB): Xe ô tô thuần điện chạy pin chở người dưới 9 chỗ nhập khẩu tiếp tục được hưởng mức thuế suất TTĐB siêu ưu đãi chỉ 1% đến 3% (so với mức 35% - 150% của xe xăng). Các dòng xe Hybrid sạc ngoài (PHEV) cũng được áp dụng mức thuế TTĐB bằng 70% so với xe xăng cùng dung tích.
-
Miễn giảm lệ phí trước bạ khi lăn bánh: Xe ô tô điện chạy pin nhập khẩu được hưởng chính sách miễn 100% lệ phí trước bạ lần đầu (0%) và giảm 50% cho giai đoạn tiếp theo. Sự kết hợp giữa thuế TTĐB 1% và phí trước bạ 0% giúp chi phí lăn bánh thực tế của xe điện nhập khẩu (như BYD, Tesla, Porsche Taycan...) trở nên cực kỳ hấp dẫn.
Tác động của chính sách mới đến người tiêu dùng Việt Nam
Sự thay đổi tích cực và minh bạch trong chính sách quản lý xe nhập khẩu mang lại những lợi ích vô cùng thiết thực cho người mua xe trong nước:
-
Giá xe ngày càng hợp lý và minh bạch: Việc cắt giảm thuế quan từ các hiệp định FTA và giảm chi phí bến bãi thử nghiệm giúp giá niêm yết của xe nhập khẩu đến tay người dùng trở nên cạnh tranh hơn rất nhiều.
-
Thời gian chờ nhận xe được rút ngắn: Nhờ cơ chế kiểm định kiểu loại nhanh gọn, người mua không còn phải chịu cảnh chờ đợi mòn mỏi từ 3 đến 6 tháng để nhận xe như những năm trước đây.
-
Được trải nghiệm các công nghệ toàn cầu mới nhất: Rào cản kỹ thuật được khơi thông khuyến khích các hãng xe quốc tế nhanh chóng đưa các phiên bản xe mới nhất, trang bị gói an toàn chủ động cao cấp và động cơ thân thiện môi trường về thị trường Việt Nam cùng thời điểm ra mắt trên thế giới.
Những lưu ý quan trọng khi mua xe ô tô nhập khẩu hiện nay
Để đảm bảo quyền lợi pháp lý tuyệt đấu khi sở hữu một chiếc xe nhập khẩu, người mua cần trang bị các kinh nghiệm sau:
-
Kiểm tra kỹ bộ hồ sơ thông quan của xe: Khi nhận xe từ đại lý hay showroom, hãy yêu cầu bàn giao đầy đủ: Tờ khai hải quan thông quan, Giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu do Cục Đăng kiểm cấp, và Hóa đơn giá trị gia tăng (VAT).
-
Lưu ý thời hạn làm thủ tục bấm biển số: Sau khi nhận hóa đơn mua xe, bạn có 30 ngày để hoàn thành thủ tục kê khai nộp thuế trước bạ trực tuyến và mang xe đến cơ quan Cảnh sát giao thông để bấm biển số định danh chính chủ.
-
Tìm hiểu chính sách bảo hành chính hãng: Đảm bảo chiếc xe nhập khẩu bạn mua nằm trong diện được bảo hành hợp pháp tại các trung tâm dịch vụ ủy quyền ở Việt Nam theo đúng quy định của Nghị định Chính phủ.
Lời kết
Việc nắm bắt và hiểu rõ chính sách xe ô tô nhập khẩu hiện nay có gì mới là bước chuẩn bị chiến lược giúp người tiêu dùng chủ động làm chủ bài toán tài chính, dễ dàng chọn lựa được mẫu xe ưng ý với mức giá hời nhất. Sự thông thoáng của thể chế kết hợp với các dịch vụ hành chính công trực tuyến hiện đại sẽ là bệ phóng hoàn hảo giúp quá trình "khai sinh" cấp biển số định danh cho chiếc xế cưng nhập khẩu của bạn diễn ra nhanh chóng, trơn tru. Chúc bạn sớm sở hữu chiếc xe mơ ước và luôn có những vạn dặm hành trình bình an, thuận buồm xuôi gió!
